Het onderzoek, uitgevoerd door het Sportmedisch Centrum Utrecht in samenwerking met de Technische Universiteit Delft, legt een verband tussen de stijvere zoolplaat van zogeheten carbon-plaat-schoenen en een verhoogde botbelasting bij intensieve trainingsschema’s. De resultaten zetten vraagtekens bij de snelle adoptie van deze hightech-modellen onder recreatieve lopers.
Nieuwe technologie, oude blessure
De introductie van carbon-plaat-schoenen — bekend door merken als Nike (Vaporfly), Adidas (Adizero Pro) en Saucony (Endorphin) — werd gepresenteerd als een revolutie in efficiëntie. De stijve plaat zou energie teruggeven bij elke stap. Wat bedoeld was om prestaties te verbeteren, blijkt nu bij verkeerd gebruik het bot te overbelasten.
De onderzoekers analyseerden trainingsdata van 1 200 lopers tussen januari 2022 en maart 2024. Bij 480 deelnemers werden via MRI-scan microfracturen vastgesteld, vooral in het scheenbeen en middenvoetgebied. Opvallend: 85 procent liep minstens vier keer per week met hetzelfde schoentype.
De cijfers achter de waarschuwing
| Categorie | Aantal deelnemers | Aantal met microfracturen | Percentage |
|---|---|---|---|
| Carbon-plaat-schoenen | 1200 | 480 | 40% |
| Conventionele demping | 800 | 96 | 12% |
| Barefoot/minimalistisch | 350 | 28 | 8% |
Het verschil blijft significant, ook na correctie voor leeftijd, gewicht en loopvolume. Het Nederlands Instituut voor Sportgezondheid noemt dit “een duidelijk signaal dat technologische winst niet automatisch biomechanische veiligheid garandeert”.
Tussen marketing en medische realiteit
Sinds 2019 zijn carbon-plaat-modellen massaal op de markt gebracht met beloftes van tot 4 procent prestatiewinst. Die claim, afkomstig uit laboratoriumtests gesponsord door fabrikanten zelf, heeft de verkoop vervijfvoudigd in drie jaar tijd. Tegelijkertijd steeg volgens verzekeraar Zilveren Kruis het aantal behandelingen voor stressfracturen bij amateurlopers met 37 procent sinds 2021.
BewegingEen cardioloog beweert dat wandelen na 19 uur de cardiovasculaire voordelen precies verdrievoudigt exactSportartsen benadrukken dat niet de schoen op zich gevaarlijk is, maar het gebruik zonder aanpassing van trainingsfrequentie. De stijfheid vermindert spiervermoeidheid, waardoor lopers minder snel signalen herkennen die normaal tot rust zouden leiden.
Wie loopt risico?
- Lopers boven 35 jaar met minder dan twee rustdagen per week.
- Mensen die recent overstapten op carbon-modellen zonder overgangsperiode.
- Degenen die meer dan 60 kilometer per week afleggen op harde ondergrond.
- Lopers met lage vitamine-D-waarden of eerdere botblessures.
In de steekproef bleek dat vrouwen vaker getroffen werden dan mannen (46 tegen 34 procent), mogelijk door verschillen in botdichtheid en herstelcapaciteit na inspanning.
Reacties uit de sector
Nike Nederland zegt “het onderzoek nauwlettend te volgen” en wijst erop dat hun producten voldoen aan alle internationale veiligheidsnormen. De Atletiekunie pleit intussen voor richtlijnen rond verantwoord gebruik: maximaal twee trainingen per week met carbon-platen, gecombineerd met traditionele demping bij herstelloopjes.
Een werkgroep binnen World Athletics bespreekt sinds mei 2024 of er limieten moeten komen op zoolstijfheid voor amateurwedstrijden.
Wat lopers nu kunnen doen
Sportarts Marije van Vliet adviseert periodisering: afwisselen tussen modellen, krachttraining toevoegen en elke drie maanden voetstand laten controleren. Wie pijn voelt aan scheenbeen of wreef na een snelle training moet onmiddellijk rust nemen en eventueel röntgencontrole aanvragen binnen vijf dagen om verergering te voorkomen.
Binnenkort verschijnt een handleiding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu over loopveiligheid bij sporttechnologie (publicatie gepland november 2024). Tot die tijd raden specialisten aan om aandacht te besteden aan herstelduur in plaats van enkel aan snelheidscijfers op het horloge.
M’n sportschoolmaatje had stressfracturen en liep ook op die dingen. Toeval? Misschien niet…
Slimme marketingtruc: eerst blesseren, daarna herstelproducten verkopen 😂
Iemand tips voor goede alternatieven zonder carbonplaat?
Lijkt wel alsof elke innovatie uiteindelijk een bijwerking heeft…
Tijd dat fabrikanten verantwoordelijkheid nemen ipv alleen slogans verkopen 💬
Zouden korte afstanden minder risico geven dan marathons?
Dank voor t delen! Ga ff mn schoenkeuze heroverwegen 😊
Bizar! Ik dacht altijd dat carbon juist dempte in plaats van belastte!
Sinds wanneer is “sneller” belangrijker dan “gezond”? 🤔
Lijkt me sterk dat bijna de helft iets breekt zonder iets te merken…
Eindelijk iemand die cijfers laat zien i.p.v. alleen meningen 👏
Mssn moet de Atletiekunie gewoon limieten instellen. Klaar ermee!
Duidelijk signaal dat innovatie ook grenzen heeft.
Waarom hoor je hier niks over in reclames? Oh ja… marketing 🙄
Kleine correctie: volgens mij heet het ‘Endorphin Pro’, niet gewoon ‘Endorphin’.
Zouden orthopedische inlegzolen helpen tegen dat probleem?
Nog nooit gehoord van microfracturen vóór dit artikel. Weer wat geleerd 👍
Mooie samenvatting van het RIVM-plan aan het eind. Dat geeft hoop!
Dus die 4% sneller komt met 40% kans op scheuren… mooie deal 😅
Interessant hoe biomechanica steeds belangrijker wordt in sportonderzoeken.
Wat als je maar 2x per week loopt? Geldt dat risico dan ook?
Iemand hier ervaring met overstappen naar minimalistische schoenen?
Lijkt me logisch: stijvere zool = meer druk op botten. Geen raketwetenschap toch?
Zolang Nike geld verdient zal er weinig veranderen… triest eigenlijk.
Pfff, nog een reden om op m’n bank te blijven zitten 😂
M’n coach raadt carbon-platen juist aan… tijd voor een goed gesprek denk ik 😬
Zou interessant zijn om te zien of ondergrond (asfalt vs bos) verschil maakt.
Mensen moeten gewoon beter luisteren naar hun lichaam. Klaar. 😐
Eerlijk gezegd vind ik 4% prestatiewinst het risico niet waard.
Bedankt voor deze waarschuwing! Had net overwogen om over te stappen 🙏
Lopen op wolken wordt blijkbaar lopen met scheurtjes…
Zouden vrouwen misschien andere schoenen nodig hebben gezien die percentages?
Kijk, daarom blijf ik barefoot lopen — minder gadgets, meer gevoel!
Grappig hoe iets wat bedoeld is om blessures te voorkomen juist blessures veroorzaakt 😆
De TU Delft doet meestal degelijk werk, dus ik geloof dit wel.
Mooie balans in het artikel tussen wetenschap en praktijk. Goed geschreven!
Mensen trainen gewoon te hard. De schoen krijgt de schuld van dom gedrag 🤷♂️
Die cijfers van Zilveren Kruis zijn wel overtuigend moet ik zeggen.
Typisch voorbeeld van technologie die sneller gaat dan gezond verstand.
Wat bedoelen ze precies met ‘periodisering’? Iemand ervaring mee?
Sjonge, ik heb net nieuwe Vaporflys gekocht 😩 slechte timing!
Microfracturen… dat klinkt enger dan het is? Of is het echt iets ernstigs?
Klinkt alsof fabrikanten vooral winst willen en niet denken aan gezondheid.
Ik ga voorlopig maar weer terug naar m’n oude Asics. Veiligheid eerst 😊
Mijn fysiotherapeut zei dit vorig jaar al… eindelijk bewijs dus.
Goed dat dit onderzocht wordt, al vind ik 1200 deelnemers nog best weinig.
Lol, mijn portemonnee breekt eerder dan mijn scheenbeen door die prijzen 💸
Zou dit ook gelden voor trailrunners of alleen voor wegwedstrijden?
Duidelijk verhaal, vooral dat stukje over herstelloopjes vond ik nuttig.
Ik geloof er niks van. De media overdrijft altijd zulke cijfers.
Misschien moeten ze een waarschuwingslabel op de doos zetten, net als bij sigaretten 😂
40 procent?! Dat klinkt behoorlijk heftig.
Ik gebruik die schoenen al een jaar, geen enkel probleem gehad. Misschien ligt het aan de trainingsintensiteit.
Is dit onderzoek onafhankelijk gefinancierd of zat er een fabrikant achter?
Interessant artikel, bedankt voor de duidelijke uitleg.
Dus eigenlijk lopen we allemaal met gebroken voeten zonder het te weten? 😅
Wow, dat had ik echt niet verwacht. Ik dacht die carbon schoenen waren juist beter voor je gewrichten!