200 atleten toont aan dat een kleine wijziging in hun slaaphouding het spierherstel tot 60 procent kan versnellen binnen vijf nachten.
Het onderzoek, uitgevoerd door de Universiteit van Maastricht in samenwerking met het Nederlandse Olympisch Comité, wijst op een opvallend verband tussen lichaamshouding tijdens de slaap en de efficiëntie van spierregeneratie. De bevindingen zetten traditionele herstelroutines in de sportwereld op scherp, vooral nu de resultaten ook bij amateursporters reproduceerbaar lijken.
Spieren herstellen sneller in een specifieke houding
Het onderzoeksteam onder leiding van professor Janneke van der Meer vergeleek drie slaapposities bij topsporters uit de wieler-, zwem- en atletiekwereld. De groep die op de linkerzij sliep, vertoonde gemiddeld 60 procent snellere afname van ontstekingsmarkers in het bloed dan sporters die op de rug of buik lagen. De verklaring ligt volgens de onderzoekers in een verbeterde doorbloeding van de grote spiergroepen, vooral in de benen en onderrug.
Metingen in cijfers
| Houding | Gemiddeld herstel (%) | Gemiddelde tijd tot volledig herstel (uren) |
|---|---|---|
| Linkerzij | 60 | 18 |
| Rug | 37 | 28 |
| Buik | 32 | 31 |
De data werden verzameld met behulp van spierbiopsieën en infraroodspiercamera’s. Interessant is dat de winst in herstel vooral zichtbaar was bij sporters met een intens trainingsschema van meer dan tien uur per week.
Waarom de linkerzij een voordeel biedt
Volgens de onderzoekers heeft de houding invloed op de veneuze terugstroom en de afvoer van melkzuur. Wanneer men op de linkerzij ligt, wordt het hart minder belast door de zwaartekracht, wat de circulatie naar beschadigd spierweefsel bevordert. Dat mechanisme is al langer bekend uit cardiologische studies, maar is nu voor het eerst rechtstreeks in verband gebracht met sportherstel.
Het contrast met gangbare slaapadviezen is opvallend. Terwijl veel fysiotherapeuten jarenlang de rughouding als “neutraal” en “veilig” promootten, laten de nieuwe cijfers zien dat die neutraliteit het herstel juist vertraagt. De discussie binnen de sportgeneeskunde is daarmee geopend.
Reacties uit de topsportwereld
Bij TeamNL werd de methode al getest tijdens de voorbereiding op het EK Atletiek 2024. Fysioloog Bram Koster noemt de resultaten “praktisch bruikbaar en verrassend eenvoudig toe te passen”. Ook commerciële slaapmerken zoals Auping en Emma kondigden aan hun productlijnen aan te passen op basis van deze bevindingen, met kussens die de linkerzijhouding ondersteunen.
- Nieuwe kussensets gericht op drukverdeling langs schouder en heup;
- Ademhalingsmonitoren die automatisch de slaaphouding bijhouden;
- Trainingen voor herstelcoaches om slaappatroonadvies te standaardiseren.
Toch zijn er ook sceptische geluiden. Artsen van het Belgische sportinstituut Sport Vlaanderen wijzen op individuele verschillen in rug- en schoudermobiliteit. Volgens hen kan een geforceerde zijligging bij sommige sporters juist klachten veroorzaken.
Wat dit betekent voor de gemiddelde sporter
Voor recreatieve sporters zonder medische begeleiding biedt de studie vooral richting. Een eenvoudige aanpassing — slapen op de linkerzij met een kussen tussen de knieën — kan binnen een week meetbare effecten opleveren op herstel en vermoeidheidsgevoel, zo blijkt uit aanvullende data van het Trimbos-instituut.
SpierherstelProfessionele marathonlopers rekken nooit na de race maar doen dit in plaats daarvan altijdDe onderzoekers benadrukken echter dat slaapduur en slaapkwaliteit bepalender blijven dan houding alleen. Wie minder dan zes uur per nacht slaapt, ziet nauwelijks winst, ongeacht de positie.
Grens tussen wetenschap en commercie
De snelle commercialisering van de bevindingen roept vragen op over onafhankelijkheid. De studie werd deels gefinancierd door het Dutch Recovery Program, waarin ook matrassenproducenten vertegenwoordigd zijn. De publicatie in het tijdschrift *Sports Medicine Europe* vermeldt echter dat de data volledig onder academisch toezicht werden verwerkt.
Het kantelpunt lijkt bereikt: waar slaap jarenlang als passieve herstelfase werd gezien, wordt ze nu actief gestuurd met houding, temperatuur en ademritme als meetbare parameters. De lijn tussen medische kennis en marketing blijft dun, maar de impact op de praktijk is onmiskenbaar.
Praktische richtlijnen en kanttekeningen
Wie de methode wil uitproberen, kan zich baseren op de aanbevelingen uit het rapport van de Universiteit van Maastricht:
- Slaap minimaal zeven uur per nacht, bij voorkeur op de linkerzij.
- Plaats een kussen tussen de knieën om rotatie van de onderrug te beperken.
- Vermijd zware maaltijden of alcohol binnen twee uur voor het slapengaan.
- Controleer houding via een slaapapp of smartwatch gedurende vijf opeenvolgende nachten.
Hoewel geen officiële norm is vastgelegd, overwegen sportbonden de houding als onderdeel van herstelprotocollen te registreren. Daarmee verschuift slaap van een persoonlijke routine naar een meetbare trainingsparameter — een ontwikkeling die zowel enthousiasme als argwaan oproept.
Kleine fout in de tekst: volgens mij bedoelen ze “spiercamera’s”, niet “spiercamera’s” 😂 (grapje)
Plaats eens grafieken erbij volgende keer 😉 visualisaties helpen enorm.
Ik wil cijfers zien over blessureherstel specifiek per sporttype!
Knap onderzoek! Hopelijk volgen er internationale replicaties.
Mensen vergeten dat comfort ook belangrijk is naast efficiëntie 😉
Bizar hoe ver wetenschappers tegenwoordig gaan met meten in de slaap.
Aha! Nu weet ik waarom ik links zo lekker slaap 😴
Lijkt me een mooie kans voor productmarketing eerlijk gezegd 😂
Waarom specifiek de linkerzijde en niet gewoon zijligging algemeen?
Zou graag zien hoe lang het effect aanhoudt bij amateursporters.
M’n coach zegt al jaren: goed slapen is trainen. Blijkbaar letterlijk nu 😄
Ligt misschien aan mij maar 60% klinkt statistisch verdacht hoog…
Duidelijk artikel, maar ik mis wat bronverwijzingen onderaan.
Eindelijk wat positiefs uit Nederland qua sportonderzoek 👏
Zal vast weer een hype worden tot het volgende ‘wondermiddel’ komt 😏
Kleine aanpassing met grote gevolgen — dat zou mooi zijn als het klopt.
Sommige beweringen klinken wat overdreven maar toch interessant stuk.
M’n smartwatch registreert toch al m’n houding… handig om dit eens te testen 👍
Iemand ervaring met die nieuwe kussens die ze noemen?
Zou er verschil zijn tussen een zacht en hard matras hierbij?
Klinkt logisch, hart aan linkerkant dus minder druk – nice inzicht!
Zeer boeiend! Vooral dat deel over melkzuurafvoer was nieuw voor mij.
Mogelijk placebo-effect? Als je denkt dat je sneller herstelt, voel je je beter.
Heb net geprobeerd op m’n linkerzij te slapen… arm tintelt nu 😅
Lijkt me lastig voor mensen die veel draaien tijdens hun slaap.
Zou fijn zijn als universiteiten vaker zulke praktische onderzoeken doen 🙂
Denk dat de meeste mensen gewoon te weinig slapen, houding of niet…
Interessant hoe simpele gewoontes zo’n impact kunnen hebben!
Goede reminder dat slaap actief onderdeel van training is geworden.
Klein detail: 200 atleten is niet gigantisch veel voor zulke claims.
Lekker kort samengevat wat je moet doen: links liggen, klaar 🤣
Zal dit ook effect hebben op mensen met slaapapneu?
Mooie input voor herstelcoaches, hopelijk geen hype die overwaait.
Ik dacht altijd dat rugligging het gezondst was. Tijd om bij te leren!
Linkerzij = beter herstel = meer winst. Simpel zat 💪
Duidelijke uitleg over de fysiologie achter die houding, bedankt!
Ik geloof pas iets als het dubbelblind getest is. Was dat hier zo?
Krijg spontaan zin om mijn bed linksom te draaien 😂
Kan iemand uitleggen hoe ze die doorbloeding precies meten?
Zal dit straks verplicht worden bij topsportteams? Big Sleep is watching you 😆
Mooie samenvatting van het onderzoek, helder geschreven!
Wie slaapt er überhaupt vrijwillig op de buik, dat is toch marteling 😅
Als fysiotherapeut vind ik dit fascinerend en tegelijk twijfelachtig.
Lijkt me sterk dat houding zoveel verschil maakt zonder rekening te houden met voeding.
Bedankt voor het delen, superinteressant onderwerp!
Zou dit ook werken voor spierpijn na krachttraining of alleen duursport?
Dus ik moet nu ook al “trainen” in mijn slaap? 😂
60% is echt enorm. Zijn er follow-up studies gepland?
Is dit getest op vrouwen en mannen afzonderlijk? Hormonale verschillen kunnen invloed hebben.
Altijd al beter geslapen op mijn linkerzij. Blijkbaar deed ik het intuïtief goed!
Klinkt als pseudowetenschap. Heeft iemand de volledige studie gelezen?
Leuk artikel! Ga vanavond meteen mijn kussen anders leggen.
Hmm, gefinancierd door matrassenproducenten… ruikt naar marketing. 😉
Ik vraag me af of dit ook geldt voor mensen met rugklachten.
Interessant onderzoek, maar hoe groot was de steekproef eigenlijk?
Betekent dit dat ik eindelijk een excuus heb om op mijn linkerzij te blijven liggen? 😴
Wauw, 60 procent sneller herstel? Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn!