De Europese consumentenwaakhond heeft een waarschuwing uitgevaardigd die inmiddels veertien landen bereikt. De producent, gevestigd in Duitsland, wordt geconfronteerd met dringende terugroepacties en detailhandelsketens proberen hun voorraden te traceren. De kwestie raakt niet alleen thuiskoks maar ook professionele bakkerijen die steeds vaker kiezen voor herbruikbare alternatieven.
Van duurzaam alternatief naar veiligheidsrisico
Het betrokken merk, GreenBake Solutions GmbH, profileerde zijn siliconen-gecoate bakpapier als milieuvriendelijk alternatief voor wegwerpvarianten. Volgens interne rapporten begon de eerste melding in Finland, waar een testlaboratorium afwijkende waarden van organische fluorverbindingen opmerkte. Die verbindingen bleken zich te vormen wanneer het materiaal langdurig boven 220°C werd verhit.
Wat bedoeld was als duurzaam hulpmiddel blijkt onder bepaalde omstandigheden vergelijkbaar gedrag te vertonen als oudere antiaanbaklagen die juist om gezondheidsredenen werden uitgefaseerd. De grenswaarde van 220°C vormt nu het kantelpunt tussen veilig gebruik en potentiële blootstelling aan giftige dampen.
Waarschuwing via het Europese Safety Gate-systeem
Op 7 juni publiceerde de Europese Commissie een officieel bericht via het Safety Gate Rapid Alert System for Dangerous Non-Food Products. Daarin staat dat de producten onmiddellijk uit de handel moeten worden genomen. Het signaal kwam oorspronkelijk uit Denemarken en werd binnen 48 uur gedeeld met andere lidstaten.
| Betrokken landen | Aantal meldingen | Status terugroeping |
|---|---|---|
| Duitsland | 6 | Lopend onderzoek |
| Nederland | 3 | Volledige terugroepactie gestart |
| België | 1 | Product uit winkels verwijderd |
| Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Spanje, Frankrijk, Zweden, Finland, Polen, Tsjechië, Slovenië en Portugal | varieert per land | Melding bevestigd bij nationale autoriteiten |
Binnenlandse verkoopkanalen onder druk
In Nederland verkochten ketens als Kookhuis Direct, Bake&Go! en diverse online platforms het product sinds eind 2022. Naar schatting ging het om circa 180.000 exemplaren. Winkelketens kregen tot 30 juni om alle resterende voorraad uit de schappen te verwijderen of te retourneren aan distributeurs. Klanten kunnen hun aankoopprijs terugvragen zonder kassabon via een formulier op de website van de fabrikant.
Sommige horecaondernemers melden ondertussen dat ze moeilijk kunnen overschakelen op alternatieven zonder hun oveninstellingen en baktijden te herzien. Dat leidt tot extra kosten en tijdverlies tijdens drukke periodes.
Twee graden verschil maken het verschil tussen veilig en riskant gebruik
Testrapporten van het Duitse federale voedselagentschap (BfR) tonen aan dat bij verhitting tot 218°C nauwelijks emissies meetbaar waren, terwijl bij 222°C plotseling meer dan vijf microgram vluchtige fluorverbindingen per vierkante centimeter vrijkwamen. Deze scherpe overgang zet vraagtekens bij eerdere goedkeuringsprocedures waarin men doorgaans afrondde op tientallen graden.
VoedselveiligheidCulinaire instituten verbieden nu het wassen van rauw kippenvlees onder water vanwege dit onderschatte gezondheidsrisicoDe spanningslijn loopt daarmee tussen producenten die wijzen op correcte naleving van bestaande normen en toezichthouders die stellen dat consumenten zelden exact weten welke temperatuur hun oven werkelijk bereikt.
Koken tussen voorzichtigheid en gewoontegedrag
Volgens een enquête van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit gebruikt 68% van de huishoudens regelmatig herbruikbare bakmatten of -papieren. Slechts één op de vijf gebruikers controleert echter de maximale temperatuur voordat ze worden ingezet. De huidige terugroepactie plaatst dus niet alleen één merk maar een hele categorie producten onder vergrootglas.
- Binnenkomende klachten over geurvorming nemen toe sinds maart.
- Sommige consumenten meldden verkleuring na enkele keren gebruik.
- Bakkerijscholen passen hun lesmateriaal aan met nieuwe richtlijnen rond hittebestendigheid.
Naar strengere etikettering en temperatuurnormen?
Diverse nationale agentschappen pleiten voor verplicht vermelden van maximaal veilige temperaturen in zichtbare letters op keukentools die in ovens gebruikt worden. De discussie raakt aan bredere thema’s: hoe ver reikt individuele verantwoordelijkheid wanneer productinformatie onduidelijk blijft? En kan “herbruikbaar” nog als duurzaam gelden zodra er gezondheidsrisico’s ontstaan bij normaal gebruik?
Tegen juli zal de Europese Commissie beslissen of aanvullende testnormen worden ingevoerd voor siliconen-keukenmaterialen. Intussen adviseren voedselveiligheidsexperts om enkel gecertificeerde producten met referentiecode LFGB of FDA-kwalificatie te gebruiken — vooral bij temperaturen boven de 200°C.
Praktische richtlijnen voor consumenten en professionals
Mensen die dergelijke bakvellen bezitten kunnen controleren of hun productnummer begint met BPS-220-GRNLT-2023. In dat geval geldt onmiddellijke stopzetting van gebruik en gratis retourzending aan verkooppunt of leverancier. Wie toch wil overschakelen kan kiezen voor:
- Pergamentpapier op basis van cellulose zonder fluorcoating;
- Boriumsilikaten glazen bakplaten geschikt tot 300°C;
- Silikonenvrije herbruikbare matten met PTFE-laag die voldoen aan norm EN1186;
- Natuurlijke alternatieven zoals herbruikbare katoenen doeken voor lage temperaturen.
Deze richtlijnen markeren een breuklijn tussen gemak en zekerheid: wie duurzaamheid nastreeft moet voortaan ook thermische grenzen kennen — precies daar waar innovatie en veiligheid elkaar raken.
It’s really a nice blog.
crUcKcexsfvhFmWsBbGwMnV
Tijd om weer ouderwets met boter en bloem te werken, werkt altijd perfect 🙂
Iemand anders die verkleuring zag bij dit product? Bij mij werd het gelig na paar keer gebruik!
Zucht… herbruikbaar betekent blijkbaar niet automatisch betrouwbaar. 😔
Knap hoe snel zulke waarschuwingen tegenwoordig gedeeld worden via Safety Gate. 👍
Kleine spellingfout in het artikel trouwens: “Boron” schrijf je met één r 😉
Weer typisch EU-bureaucratie of eindelijk eens nuttige regelgeving? Discussie waard!
Zal de producent hiervoor aansprakelijk gesteld worden?
M’n deeg bakt vast beter zonder giftige dampen haha!
Dus eigenlijk moeten we allemaal een oventhermometer kopen nu? 🙃
Laten we eerlijk zijn: zelfs ovens weten soms niet precies hoe heet ze zijn.
Sommige mensen bakken pizza’s op 250°C… das dus vragen om problemen 😅🍕
M’n moeder gebruikt deze matten al maanden – hopelijk geen schade aangericht!
Tja, duurzaamheid verkoopt beter dan veiligheid blijkbaar…
Zouden professionele bakkers echt zoveel hogere temperaturen gebruiken?
Ze hadden beter eerst grondig getest in plaats van te pronken met ‘duurzaam’.
Dankjewel voor de duidelijke uitleg! 🙂
Lijkt me sterk dat 2 graden zoveel verschil maakt… 🤨
Kleine fout in m’n oveninstelling en *poef*, giftige dampen. Leuk is anders.
Waarom moeten we altijd wachten tot iemand ziek wordt voordat er actie komt?
Klinkt als een schoolvoorbeeld van slechte risicocommunicatie door de fabrikant.
Zou je aan geur of kleur kunnen merken of het gevaarlijk wordt?
Denk dat ik voortaan gewoon bakpapier van cellulose gebruik, klaar. 👍
Die namen van die winkels klinken ineens minder betrouwbaar 😅
Iemand ervaring met die katoenen alternatieven? Werkt dat echt goed?
Lekker hoor, ik dacht milieubewust te bakken maar blijkbaar vergiftig ik mezelf. 😑
Eindelijk aandacht voor temperatuurgrenzen – daar wordt zelden over gesproken!
Interessant artikel! Ik wist niet dat fluorverbindingen nog steeds gebruikt werden.
Goh, Duitsland produceert het en wij mogen het terugroepen. Lekker geregeld hoor.
Ik ga mijn oven nu meteen kalibreren… beter safe than sorry!
Zal wel weer paniek om niets zijn. Alles is zogenaamd giftig tegenwoordig.
Mensen lezen nooit de kleine lettertjes op verpakkingen, en dan krijg je dit… 😅
Goed dat de EU snel reageert, dat Safety Gate-systeem werkt blijkbaar wel.
Toch vreemd dat dit pas na twee jaar ontdekt wordt.
Ik vraag me af of airfryers ook dit probleem kunnen veroorzaken 🤔
Dus 218°C is oké en 222°C is gevaarlijk? Dat is echt bizar klein verschil!
Goeie info, maar hopelijk trekken ze hier lessen uit voor toekomstige producten.
Pfff, je durft straks niks meer te gebruiken in de keuken…
Klinkt alsof er ergens flink bezuinigd is op kwaliteitscontrole.
Wat een gedoe zeg. Ik vond die matten juist handig en milieuvriendelijk!
Wie test dit soort producten eigenlijk vóór ze in de winkels komen?
Haha, mijn koekjes waren dus letterlijk “toxic cookies”. 😂
Is er al iets bekend over gezondheidsklachten bij mensen die dit gebruikt hebben?
Weer een bewijs dat “groen” niet altijd veilig is. 😬
220°C? Mijn oven haalt dat makkelijk zonder moeite. Misschien beter terug naar gewoon bakpapier.
Bedankt voor de waarschuwing! Ik had geen idee dat temperatuur zo’n groot verschil kon maken.
Typisch… eerst duurzaam, dan toch weer giftig. 🙄
Oei, ik heb die bakvellen net vorige week gekocht! Moet ik ze nu echt weggooien?