Onderzoekers van het Indonesische Instituut voor Voedseltechnologie (IIFT) presenteerden recent een opmerkelijk resultaat: een plantaardig middel dat gesneden groenten tot zes dagen langer vers houdt zonder koeling. Het experiment, uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit van Wageningen, trekt wereldwijd de aandacht nu voedselverspilling en energieverbruik hoog op de agenda staan.
Een lokaal geheim dat internationale interesse wekt
Het middel is gebaseerd op een extract uit Andaliman, een besachtige specerij afkomstig uit het noorden van Sumatra en traditioneel gebruikt in Batak-gerechten. Waar het kruid tot nu toe vooral culinaire waarde had, blijkt het nu ook antimicrobiële eigenschappen te bezitten die vergelijkbaar zijn met synthetische conserveermiddelen zoals natriumbenzoaat.
Volgens dr. Rini Kartasasmita, hoofdonderzoeker bij het IIFT, werd het extract getest op gesneden komkommer, wortel en kool. De monsters bleven bij kamertemperatuur gemiddeld 6,1 dagen langer houdbaar dan de controlemonsters. De resultaten werden bevestigd door onafhankelijke analyses bij het Singapore Food Innovation Centre.
Van keukenkruid tot mogelijke marktstandaard
De economische impact kan aanzienlijk zijn. Indonesië exporteert jaarlijks meer dan 1,2 miljoen ton groenten naar andere Aziatische landen; 22% daarvan bederft tijdens transport. Door toepassing van dit natuurlijke extract zou dat verlies kunnen dalen tot onder 5%, schatten logistieke analisten van de ASEAN Food Chain Council.
Ook Europese leveranciers tonen belangstelling. Nederlandse groenteverwerker Greentec BV test momenteel een waterige oplossing van hetzelfde extract als vervanging voor gekoelde opslag tijdens korte transporten.
Tabel: resultaten van proefopstellingen (2023–2024)
| Groente | Dagen houdbaar zonder koeling (controle) | Dagen houdbaar met kruidenextract | Verlenging (%) |
|---|---|---|---|
| Komkommer (gesneden) | 2,4 | 8,3 | +246% |
| Wortel (geraspt) | 3,1 | 9,0 | +190% |
| Kool (gesneden) | 2,9 | 8,7 | +200% |
Tussen traditie en regelgeving: waar ligt de grens?
De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft nog geen goedkeuring verleend aan Andaliman-extract als conserveermiddel. Voorlopige toxicologische data tonen geen schadelijke effecten tot doseringen van 20 mg per kilogram product. Toch blijft de status voorlopig die van “nieuw voedingsadditief”, waardoor commerciële toepassing buiten Azië beperkt is.
DuurzaamheidDit herbruikbare bakpapier teruggeroepen in 14 Europese landen geeft giftige deeltjes af boven 220°C temperatuurBinnen Indonesië geldt sinds januari 2024 een nieuwe richtlijn die natuurlijke conserveringsmiddelen toestaat mits ze worden geproduceerd via traceerbare ketens. Het ministerie van Landbouw verwacht dat minstens tien producenten vóór eind dit jaar gecertificeerd zullen zijn.
Energie besparen of risico nemen?
Sommige voedseltechnologen zien in dit middel een kans om minder afhankelijk te worden van energie-intensieve koelsystemen. In tropische gebieden verbruikt voedselkoeling tot 30% van het totale elektriciteitsverbruik in stedelijke markten. Een reductie daarvan betekent niet alleen lagere kosten maar ook minder CO₂-uitstoot.
Tegenstanders wijzen echter op mogelijke variatie in samenstelling tussen oogsten en regio’s. Kleine verschillen in pH of vochtigheid kunnen het effect halveren. Zonder standaardisatie dreigt onzekerheid over veiligheid en werkzaamheid — precies wat Europese wetgevers willen vermijden.
Wat consumenten en handelaren mogen verwachten
- Eerste commerciële tests buiten Azië worden verwacht in het tweede kwartaal van 2025 onder toezicht van nationale voedselautoriteiten.
- Kleine producenten kunnen het extract aankopen via gecertificeerde coöperaties in Noord-Sumatra tegen circa €14 per liter concentraat.
- Bewaartijd na verdunning: maximaal twee weken bij kamertemperatuur; daarna neemt de werking af met ongeveer 10% per dag.
- Nog geen officiële E-nummerclassificatie; etikettering gebeurt als “natuurlijk plantenextract”.
Tussen nieuwsgierigheid en noodzaak
De ontdekking legt een spanning bloot tussen lokale kennis en mondiale marktregels. Wat voor Batak-boeren eeuwenlang vanzelfsprekend was — kruiden gebruiken om voedsel langer te bewaren — wordt pas nu door internationale laboratoria herontdekt en gekwantificeerd. De verwachting is dat aanvullende studies eind 2024 duidelijk maken of Andaliman-extract binnen enkele jaren even gewoon zal zijn als citroenzuur of azijnzuur in onze keukenrekken.
Eerlijk gezegd dacht ik eerst dat dit clickbait was. Maar wow, indrukwekkend onderzoek!
Kleine spelfoutjes in de tabel trouwens, maar verder topstuk!
Dank voor dit artikel! Nu weet ik eindelijk wat Andaliman eigenlijk doet 🙂
Lijkt me tricky om consistentie te bewaken bij natuurlijke producten…
Iemand ideeën hoe lang zo’n extract houdbaar blijft na openen?
Lekker bezig Wageningen University! Nederland doet toch weer mee aan innovatie 💪
Tja, straks komt Nestlé ermee en dan wordt het ineens “hun innovatie”. Typisch.
Zolang ze transparant zijn over productie en herkomst, heb ik er vertrouwen in.
Minder verspilling én minder CO₂-uitstoot = win-win situatie!
Ik ben benieuwd naar de geur – Andaliman ruikt nogal sterk volgens mij 😅
Klinkt een beetje als marketingpraat eerlijk gezegd…
Iemand weet of dit legaal is om zelf toe te passen op producten die je verkoopt?
M’n opa zei altijd: “de beste koelkast is een goed kruid.” Blijkt ie gelijk te hebben!
Zou tof zijn als EFSA sneller experimentele vergunningen geeft 🙂
Als dit echt werkt, waarom gebruikt niemand het al massaal?
Trouwens, 246% verlenging?! Dat is niet niks!
Sommige mensen denken dat ‘natuurlijk’ automatisch veilig is, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn hè.
Lijkt me lastig om constante kwaliteit te garanderen tussen oogsten.
Dus binnenkort: “Komkommer met Andaliman-finish” in de supermarkt 😂
Zoiets zou verplichte kennis moeten zijn in voedselopleidingen!
Eindelijk iets natuurlijks in plaats van E-nummers 👍
Zou leuk zijn als dit ook werkt voor vlees of vis.
EFSA doet er vast nog vijf jaar over voordat ze iets beslissen…
Knap werk van Indonesische onderzoekers! Trots momentje 🇮🇩
Een beetje sceptisch… “onafhankelijke analyses” klinkt vaag.
Kan ik dit ergens kopen als particulier?
Sommige reacties hier doen alsof dit magie is – het is gewoon wetenschap, mensen.
Zes dagen extra zonder koelkast bespaart echt veel energie. Goed nieuws!
Lol, dus we hebben duizenden jaren later door wat oma al wist 😂
Wat gebeurt er als je te veel van dat extract gebruikt? Wordt het bitter?
Greentec BV is er al mee bezig? Dan komt het vast snel op de markt.
De natuur wint het weer van chemische troep 💚
Klinkt leuk, maar ik wil eerst onafhankelijke testen zien.
Hopelijk blijven de lokale boeren profiteren en niet alleen grote bedrijven 🙁
Ik ben Bataks en mijn oma gebruikte Andaliman altijd in sambal – nooit geweten dat het conserveert!
Echt fascinerend hoe oude kennis weer nieuw leven krijgt!
Zal dit ook werken voor fruit, zoals gesneden appel?
Dat extract kost €14 per liter? Dat valt eigenlijk wel mee.
Klinkt als iets waar de voedingsindustrie miljoenen aan gaat verdienen.
“Zonder koeling” – maar geldt dat ook bij 35 graden of alleen bij kamertemperatuur?
Mensen vergeten vaak dat veel moderne medicijnen ook uit planten komen 😉
Zolang het niet giftig is, vind ik het prima. Alles beter dan kunstmatige conserveermiddelen.
Toch raar dat Europa altijd zo traag is met goedkeuring. Bureaucratie ten top!
Lijkt me interessant voor ontwikkelingslanden waar koeling moeilijk is.
6,1 dagen langer houdbaar… dat is best precies. Hoe meten ze dat eigenlijk?
Haha, straks smeer ik m’n komkommer in met kruidenmix in plaats van hem in de koelkast te leggen 😅
Waarom hoor ik hier nu pas over? Dit kan echt helpen tegen voedselverspilling!
Ik vertrouw dit soort “wondermiddelen” nooit helemaal…
Heeft iemand van jullie Andaliman ooit geproefd? Is het pittig of meer fris?
Dus eigenlijk gebruiken ze gewoon een traditioneel kruid op moderne manier. Slim!
Wauw, zes dagen langer vershouden zonder koelkast? Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn 🙂
Interessant! Kan iemand uitleggen hoe dit precies werkt zonder de smaak te veranderen?