Een team van het Voedingslaboratorium van Wageningen Universiteit heeft vastgesteld dat zonnebloemolie, mits goed afgesloten en koel bewaard, nog veilig te gebruiken is tot minstens drie maanden na de vermelde houdbaarheidsdatum. De bevindingen roepen vragen op over hoe ver consumenten mogen gaan in het herwaarderen van hun voorraadkast – en over de betekenis van “ten minste houdbaar tot”.
Onderzoek met meetbare resten en duidelijke grenzen
In het laboratorium werden 60 commerciële flessen onderzocht van zes verschillende merken, variërend van huismerken tot premiumvarianten. De onderzoekers analyseerden oxidatiegraad, peroxideniveau en sensorische kwaliteit. Slechts 8 % voldeed niet meer aan de Europese richtlijnwaarde voor vetoxidatie (10 meq O₂/kg).
Het kantelpunt bleek bij vier maanden overschrijding: dan begon de geur merkbaar te veranderen. Drie maanden bleef binnen de veilige marge. Wageningen baseerde zich op dezelfde analysemethoden die ook door het RIVM worden erkend voor voedselveiligheidsonderzoek.
De grens tussen smaakverlies en veiligheidsrisico
De studie benadrukt dat “over datum” niet automatisch “ongezond” betekent. Het verschil ligt tussen productkwaliteit en voedselveiligheid. Zonnebloemolie oxideert langzaam; pas bij langdurige blootstelling aan licht of warmte ontstaan aldehyden die een bittere nasmaak veroorzaken en gezondheidsrisico’s kunnen opleveren.
Het Nederlandse Voedingscentrum nuanceert: geur, kleur en helderheid zijn betere indicatoren dan een kalenderdatum. Toch blijven producenten verplicht een THT te vermelden om kwaliteitsclaims juridisch af te bakenen.
Wat consumenten nu feitelijk mogen verwachten
- THT + 1 maand: geen merkbare afwijking bij opslag onder 20 °C;
- THT + 3 maanden: nog steeds veilig volgens laboratoriumwaarden;
- THT + 6 maanden: verhoogde kans op smaakafwijking, gebruik enkel voor bakken of frituren;
- THT + 9 maanden: af te raden voor koude bereidingen of dressing.
Deze praktische richtlijn is geen wettelijke norm maar weerspiegelt de gemeten stabiliteit onder standaard huishoudelijke omstandigheden.
Milieu- en prijsimplicaties: minder verspilling, meer nuance
Nederlandse huishoudens gooien jaarlijks naar schatting 34 miljoen liter eetbare olie weg, vooral uit voorzichtigheid rond houdbaarheid. Bij een gemiddelde winkelprijs van € 3,25 per liter vertegenwoordigt dit ruim € 110 miljoen verspilde waarde per jaar.
VoedselveiligheidDit herbruikbare bakpapier teruggeroepen in 14 Europese landen geeft giftige deeltjes af boven 220°C temperatuurDe nieuwe cijfers zetten druk op supermarkten om etiketten beter toe te lichten. Minder rigide interpretatie van THT-data kan bijdragen aan zowel kostenbesparing als vermindering van voedselafval – zonder concessies aan veiligheid.
Internationale vergelijking toont uiteenlopende richtlijnen
Duitsland hanteert gemiddeld zes maanden als acceptabele marge voor plantaardige oliën; Frankrijk adviseert één maand. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft nog geen uniforme aanbeveling gepubliceerd. Wageningen stelt daarom een gezamenlijke databank voor waarin houdbaarheidsmetingen centraal worden verzameld.
| Land | Aanbevolen marge na THT | Bron |
|---|---|---|
| Nederland | 3 maanden (WUR-lab) | Wageningen Universiteit 2024 |
| Duitsland | 6 maanden | BfR-adviesrapport 2023 |
| Frankrijk | 1 maand | Anses-richtlijn 2022 |
| Zwitserland | 4 maanden | Kantonale Voedselinspectie Zürich 2023 |
Kastcontrole in plaats van klakkeloze weggooi-reflex
Het onderzoek legt een spanningsveld bloot tussen wetenschappelijke data en consumentengedrag. Waar de één vertrouwt op reuk en kleur, volgt de ander blindelings de datumcode. Supermarkten overwegen inmiddels QR-codes die uitleggen hoe men zelf kan beoordelen of olie nog geschikt is.
Binnenkort start een vervolgstudie naar dezelfde vraag bij olijf- en koolzaadolie. Wie zijn voorraad nuchter bekijkt, ontdekt mogelijk dat voorzichtigheid niet altijd gelijkstaat aan zekerheid — soms juist aan onnodig verlies.
Dus eigenlijk kan zonnebloemolie best tegen een stootje 💪
Zal EFSA ooit tot één norm komen? Twijfelachtig…
Klinkt alsof Nederland redelijk streng is vergeleken met Duitsland.
Tja… zolang je er geen salade mee maakt na negen maanden lijkt ’t me prima.
Mooie balans tussen wetenschap en praktisch nut in dit artikel.
Iemand enig idee of dit ook geldt voor rijstolie?
Scheelt weer plastic afval als we minder hoeven weg te gooien 🌍
Nooit gedacht dat wetenschappers zich met zulke huis-tuin-en-keuken dingen bezig houden.
Kleine nuance: “veilig” betekent niet “lekker”, hè 😉
Zal dit invloed hebben op prijzen denk je?
M’n vriend gooide net drie flessen weg… had ie dit maar eerder gelezen!
Eindelijk cijfers in plaats van meningen. Daar hou ik van!
Leuk onderwerp voor een consumentenprogramma eigenlijk.
Zonnebloemolie ruikt sowieso al niet lekker vind ik 😅
Toch jammer dat producenten niet eerlijker communiceren over kwaliteit vs veiligheid.
Sommige mensen denken nu vast dat alle olie eeuwig houdbaar is 🙄
Lol, dus ik was al jaren onbewust duurzaam bezig! 😊
Interessant hoe wetgeving achterloopt op wetenschap…
Tijd dat supermarkten hun etiketten aanpassen dus!
Zouden andere landen onze richtlijn overnemen denk je?
Eindelijk wetenschappelijk bewijs voor wat mijn moeder al jaren zegt 😄
Minder verspilling is mooi, maar veiligheid eerst!
Klinkt betrouwbaar, maar wat zegt het Voedingscentrum precies hierover?
Binnenkort zeker “houdbaar tot na controle”? 🤔
Iemand ervaring met zonnebloemolie ouder dan 6 maanden over datum?
Zolang het niet stinkt of troebel wordt, gebruik ik het gewoon. Klaar.
Lekker Wagenings nuchter onderzoekje weer!
Mensen moeten leren verschil zien tussen THT en TGT. Dat scheelt paniek.
Dus al die weggegooide liters waren eigenlijk nog goed? Zonde zeg…
Prima artikel! Kort, duidelijk en nuttig 👍
Makkelijk praten, maar wie bewaart alles koel en donker thuis?
Nog even en we krijgen houdbaarheidstests met QR-codes op elk etiket. Toekomstig gemak!
Ik hoop dat ze dit ook bij olijfolie testen, die is vaak veel duurder.
Zou dit onderzoek gesponsord zijn door de olie-industrie?
3 maanden vind ik wel krap, ik gebruik soms olie van een jaar oud en leef nog hoor 😆
Mijn oma zei altijd: ‘Ruik eraan’. En zie je, ze had gelijk.
Minder verspilling én geld besparen, win-win! 😊
Lijkt me handig als er een app komt die zulke marges toont per product.
Waarom heeft niemand dit eerder onderzocht?
Kleine spelfout in het artikel: “voedselveiligheidsonderzoek” leest lastig 😉
Misschien moet men “THT” hernoemen naar “THT (ongeveer)”.
Eindelijk goed nieuws voor studenten met oude voorraadkasten 😂
Ik vind het nogal kort door de bocht. Elke fles is anders bewaard!
Zou dit ook gelden voor frituurolie die al gebruikt is?
Grappig hoe Duitsland en Frankrijk totaal andere adviezen geven. Europa eensgezind? Niet echt.
“THT + 3 maanden” ga ik nu standaard als richtlijn gebruiken!
Weer een excuus minder om nieuwe flessen te kopen 😜
Betekent dit dat supermarkten minder verspilling kunnen realiseren?
Hmm, toch blijft de geur voor mij de ultieme test.
Klinkt logisch, vet oxideert traag. Scheikunde op z’n best.
Wie bewaart zijn olie überhaupt in het licht? Dan vraag je erom dat het ranzig wordt.
Fijn om eens onderbouwd nieuws te lezen in plaats van bangmakerij, bedankt!
Is dit niet gevaarlijk om zo te communiceren? Mensen gaan straks alles over datum eten.
Drie maanden over datum… dat verklaart waarom mijn pannenkoeken nog steeds prima smaken 😅
Wageningen levert weer degelijk werk, maar ik vertrouw m’n neus toch meer dan een labtest.
Dus ik hoef mijn halve keukenkast niet meer leeg te gooien? 😊
Interessant onderzoek, ik had nooit gedacht dat olie zo lang goed bleef!